Panie Premierze! W preambule do ustawy z 2 września 1994 r. o dodatku i
Panie Premierze! W preambule do ustawy z 2 września 1994 r. o dodatku i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach i zakładach wydobywania rud uranu (DzU z 1994 r. nr 111, poz. 537) uznano, że ˝przymusowe zatrudnianie żołnierzy zastępczej służby wojskowej w kopalniach węgla, kamieniołomach i zakładach wydobywania rud uranu stanowiło szczególny rodzaj represji˝. Tzw. żołnierzom-górnikom przyznano finansowany ze środków budżetu państwa dodatek pieniężny do emerytury lub renty oraz obniżenie wieku emerytalnego o okres przymusowego zatrudnienia. Ponadto osobom, których inwalidztwo jest związane z tym zatrudnieniem, przysługują świadczenia pieniężne i inne uprawnienia przewidziane w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym inwalidów wojennych i wojskowych.
Świadczenia te obejmują jednak tylko tych żołnierzy, którzy byli przymusowo zatrudniani w wymienionych w nazwie cyt. ustawy zakładach, w latach 1949-1956. 14 listopada 1995 r. Trybunał Konstytucyjny - rozpatrując wniosek rzecznika praw obywatelskich - podjął uchwałę ws. wykładni art. 2 ust. 1 cyt. ustawy uznając, że dodatek pieniężny przysługuje żołnierzom powołanym do 31 grudnia 1956 r. za każdy pełny miesiąc trwania pracy także po 1 stycznia 1957 r., z wyłączeniem jednak tych żołnierzy, którzy po tej dacie ochotniczo kontynuowali zatrudnienie. Fakt ten rodzi poczucie krzywdy u osób, które pracowały w wymienionych w nazwie cyt. ustawy zakładach (bynajmniej nie dobrowolnie czy ochotniczo) w latach późniejszych - 1957-1959.
W kierowanej do mnie korespondencji w tej sprawie, zainteresowani żołnierze-górnicy wskazują, iż rozkazu nr 001 ministra obrony narodowej, którego treść stanowiła podstawę polityczną selekcji poborowych kierowanych do przymusowej pracy, nie uchylono z datą 31 grudnia 1956 r. Stąd ustanowione zasady selekcji były stosowane także po tej dacie. Ponadto podnosi się, że traktowanie zatrudnionych oraz warunki pełnienia tej służby (pracy) były takie same, zarówno przed jak i po 1956 r. Pozwolę sobie zacytować fragment - przekazanego do mojego biura poselskiego - jednego z pism: ˝...po roku 1956 była zmniejszona represja, ale wojsko pracowało nadal w kopalni i powinna się liczyć ta służba za cały okres od 1949 do 1959 r. W prasie pisano o nas, że byliśmy ochotnikami, ale ochotnikiem to można być dzień lub dwa, a nie dwa lata˝.
W związku z powyższym kierują do pana premiera następujące pytania:
1. Czy rząd zamierza wstąpić o nowelizację ustawy o dodatku i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach i zakładach wydobywania rud uranu?
Jeśli tak, to w przybliżeniu w jakim terminie?
2. Czy podziela pan stanowisko, że wynikający z cyt. ustawy dodatek pieniężny do emerytury lub renty powinien przysługiwać wszystkim żołnierzom-górnikom, pełniącym służbę (pracującym) w latach 1949-1959)
Niniejszą interpelację kieruję do pana premiera, gdyż ustawę, o której mowa, realizuje Ministerstwo Obrony Narodowej, natomiast z uzyskanych przeze mnie informacji wynika, że Urząd ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych występował już (w 1997 r. lub 1996 r.) o jej nowelizację. Dlatego też zdaję sobie sprawę, że odpowiedź w pana imieniu mogę uzyskać od jednego z ww. ministrów.
Poseł Roman Rutkowski
Warszawa, dnia 6 maja 1998 r.